جزوه ننویس یکشنبه 28 اردیبهشت 1399 04:40 ب.ظ نظرات ()
مهندسی شیمی از جمله رشته‌های جدید و جذاب برای علاقمندان به شیمی است که تلفیقی از چند رشته می‌باشد. درواقع این رشته الهام گرفته از رشته مهندسی مکانیک است؛ بنابراین بسیاری از واحدهای گذرانده شده در کارشناسی با گرایش سیالات رشته مکانیک مشابهت دارند. البته ناگفته نماند دروس تخصصی این رشته بسیار متفاوت است. مهندس شیمی می‌تواند در صنایع مختلف شامل صنایع شیمیایی، غذایی، دارویی، نساجی، نفت و گاز و پتروشیمی، معدنی،انرژی و تقریبا در هر کارخانه تولیدی کار کند. همچنین با کسب تجربه بیشتر می تواند به رده های نظارتی و مدیریتی مانند ناظر تولید، مهندس طراح، مدیر بخش تحقیق و توسعه یا مدیر کارخانه دست یابد. این رشته جذاب در میان دانشگاهیان زیاد شناخته شده نیست اما با این حال در حال گسترش می‌باشد در ادامه به بازار کار این رشته می‌پردازیم پس با ما همراه باشید.
از لحاظ آماری در خصوص وضعیت و میزان استخدام مهندس شیمی در ایران آمار دقیقی در دسترس نیست. از آنجا که صنعت نفت و گاز و پتروشیمی مهم ترین و بزرگترین صنعت در کشور ما می باشد، تعداد زیادی از مهندسان شیمی در این صنعت استخدام می شوند. البته رقابت برای کسب بهترین موقعیت های شغلی در صنایع برتر کشور بسیار زیاد می باشد. بدیهی است فارغ التحصیلان مهندسی شیمی که دانش، مهارت و تخصص خوبی  داشته باشند، به راحتی در بهترین محل کار و با بالاترین حقوق ها استخدام می شوند.
برای تبدیل شدن به یک مهندس شیمی باید ابتدا در ریاضی و بعد در شیمی و فیزیک قوی باشید. همچنین باید دقت بالا، توانایی تحلیل اطلاعات، حل مساله و مهارت مدیریتی برای مدیریت پروژه ها، افراد و بودجه ها را نیز داشته باشید.
ساعت کاری یک مهندس شیمی معمولا مطابق با ساعات کاری اداری است . البته وقتی روی پروژه ای کار می کند، گاهی لازم است زمان بیشتری را سر کار خود باشد تا بتواند پروژه را به موقع تحویل دهد.
محل کار مهندس شیمی معمولا در آزمایشگاه ،دفتر کار یا بخش های مختلف کارخانه یا پالایشگاه ها می باشد.
در میان معمول‌ترین گرایش‌های رشته مهندسی شیمی می‌توان به گرایش‌های شبیه‌سازی، کنترل، بهینه‌سازی، برخی گرایش‌های جداسازی، پدیده‌های انتقال و حتی ترمودینامیک اشاره کرد. در نتیجه با توجه به مواردی که گفته شد افرادی به سمت این رشته کشیده می‌شوند که صاحب ذوق و علاقه‌مند به فعالیت در حوزه‌های مواد شیمیایی، نفت و گاز، پلیمر، صنایع غذایی، طراحی و ساخت کاتالیست‌های پرمصرف صنعت، صنایع آبکاری، حفاظت خوردگی، استخراج فلزات با ارزش و بازیافت انواع فلزات گران‌بها و کمیاب و موارد متعدد از این قبیل هستند. در اینجا هر گرایش را تعریف می‌کنیم تا بیشتر با آن آشنا شوید.
معرفی گرایش‌های رشته مهندسی شیمی
طراحی فرآیندها: 
طراحی، بهینه‌سازی و در برخی اوقات شبیه‌سازی بخشی از یک واحد صنعتی در این گرایش آموزش داده می‌شود.

شبیه‌سازی:
در این گرایش با کمک گرفتن از برنامه‌های شبیه‌سازی و یا کد نویسی کامپیوتری با زبان‌های برنامه‌نویسی مختلف، شبیه سازی طرح اولیه در جهت بررسی عملکرد بهتر در یک بخش از واحد و یا واحد کل انجام می پذیرد.

کنترل: 
در این گرایش نیز با کمک گرفتن از تجهیزات کنترل کننده مانند شیر کنترلی، کامپیوتر و سنسور، پروژه‌های شبیه سازی کامپیوتری و پیاده‌سازی یک الگوریتم کنترلی و بررسی میزان دقت، سرعت و پایداری الگوریتم در رسیدن به مقدار مقرر و میزان انحراف از آن و یا پیاده‌سازی عملی یک الگوریتم کنترلی برای یک فرآیند شیمیایی انجام می‌گیرد.

کاتالیست و ترموسینتیک:
در این گرایش طراحی و ساخت انواع کاتالیست‌های مصرفی صنایع مختلف، اعم از صنایع نفت، گاز و پتروشیمی انجام می‌گیرد.

بیوتکنولوژی:
در این گرایش ایجاد تغییرات مناسب در راستای مبارزه با بیماری‌ها و آفات و همچنین کاربرد در صنایع داروسازی، غذایی و تصفیه آب، بر روی انواع مختلف سیستم‌های  بیولوژیک و سلول‌ها کارهای متنوع انجام می‌گیرد.

داروسازی: 
در این گرایش طراحی و ساخت سیستم‌های واکنشی مورد نیاز کارخانه‌های داروسازی تدریس می شود.

محیط زیست: 
در این گرایش به بررسی راه‌کارهای مقابله با انواع آلودگی‌های زیست‌محیطی و تلاش برای کاهش آن‌ها و برنامه‌هایی برای حفظ محیط زیست پرداخته می شود.

بازار کار برای فارغ التحصیل رشته مهندسی شیمی
واحدهای مختلف صنایع نفت و گاز و پتروشیمی از جمله اوپراتوری واحد، ایمنی، واحد کنترل، مدیریت واحد و کارخانه
صنایع تولید رنگ و رزین
صنایع مواد غذایی
صنایع بازیافت فلزات و عناصر گران‌بها
صنایع استخراج فلزات با ارزش
ساخت و تولید انواع دستگاه‌‎های صنعتی به خصوص صنایع شیمیایی
انواع باتری‌های صنعتی (لیتیمی، سربی اسیدی، کادمیم و از این قبیل)
صنعت خوردگی و حفاظت از خوردگی
صنعت گسترده پلیمری
مراکز دانش‌بنیان و حوزه‌های فناوری
صنایع بایومدیکال و بیوتکنولوژی
صنایع داروسازی
تولید انواع کریستال‌های خوراکی و صنعتی
حوزه‌های نرم‌افزای مانند طراحی سیستم‌های کنترل و نرم‌افزارهای کاربردی صنایع
خطوط انتقال گاز و نفت و ارزیابی اقتصادی واحدهای صنعتی
شرکت‌ها و نهادهای مطالعاتی طرح‌های توجیهی احداث کارخانه‌ها
 

در مجموع در هر یک از فرایند ها و واحد های صنعتی که با استفاده از مواد اولیه یک ماده ای با ارزش افزوده تولید می شود، حضور یک مهندس شیمی در بهبود فرآیند، بهینه‌سازی و افزایش سودآوری ضرورت دارد.

 
درآمد و حقوق مهندس شیمی
در خصوص میزان حقوق و درآمد مهندس شیمی در کشور می توان گفت، در بخش دولتی که میزان حقوق و درآمد مهندس شیمی مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری تعیین می شود.


جمع‌بندی
هر کارخانه تولیدی اعم از کوچک یا بزرگ نیاز به یک مهندس شیمی دارد. چرا که تقریبا در تمام فرآیندهای نوین از مواد شیمیایی استفاده می‌کنند و در حقیقت رشد شگرف صنعت در قرن گذشته تا حدود زیادی مدیون مهندسی شیمی بوده است. به همین دلیل در کشورهای صنعتی این رشته اهمیت ویژه‌ای دارد. تا جایی که میزان تولید و مصرف اسید سولفوریک یک کشور را ، شاخص گستردگی صنایع آن کشور می‌دانند. چون اسید سولفوریک در صنایع شیمیایی کار برد بسیاری دارد و مصرف آن در هر کشور نشانگر گستردگی صنایع شیمیایی و در نهایت کل صنعت آن کشور است.
رشته مهندسی شیمی در کشور ما نیز یکی از رشته‌های مهم و پرکاربرد می‌باشد. چرا که ما به عنوان یک کشور نفت‌خیز برای استخراج، پالایش ، انتقال نفت و همچنین برای تبدیل نفت به فرآورده‌های شیمیایی که دارای ارزش افزوده بسیار زیادی هستند، نیاز به تخصص مهندسین شیمی داریم.