جزوه ننویس جمعه 9 اسفند 1398 04:10 ب.ظ نظرات ()

معرفی گرایش‌های کارشناسی ارشد مکانیک

 

قبل از معرفی گرایش‌های ارشد رشته مهندسی مکانیک اطلاعاتی درباره خود این رشته را شرح می‌دهیم. رشته مکانیک بخشی از علم فیزیک است که با استفاده از مفاهیم پایه علم فیزیک و به تبع آن ریاضی به بررسی حرکت اجسام و نیروهای وارد بر آنها می‌پردازد و می‌کوشد تا با توجه به نتایج بررسی‌های خود، طرحی نو در زمینه فن‌شناسی و صنعت ارائه دهد و در راه پیشرفت انسان گامی به جلو بردارد. این از تعریف مهندسی مکانیک خب اما به طور کلی این رشته پیاده کننده علم فیزیک است چون برای مثال بررسی حرکت خودرو و عوامل موثر بر روی آن برعهده فیزیک است. اما این که چگونه حرکت آن تنظیم گردد بر عهده مکانیک می‌باشد.
 
دکتر آریا الستی استاد مهندسی مکانیک دانشگاه صنعتی شریف در معرفی این علم می‌گوید:
"علم مکانیک به تحلیل حرکت و عوامل ایجاد کننده حرکت مانند نیروها و گشتاورها و شکل حرکت می‌پردازد. اما مهندسی مکانیک تا حدودی با علم مکانیک تفاوت دارد چرا که یک مهندس مکانیک علاوه بر علم مکانیک باید بسیاری از علوم دیگر را یاد گرفته و بعضی از هنرها را نیز کسب کند. شاید بتوان گفت که رشته مهندسی مکانیک ، رشته تحلیل و طراحی سیستم‌های دینامیکی و استاتیکی است".

گرایش های کارشناسی ارشد مجموعه مهندسی مکانیک

 كارشناسی ارشد مهندسی مکانیک در دانشگاه‌ها عبارتند از:

گرایش طراحی کاربردی
رشته‌ی مهندسی مکانیک گرایش طراحی کاربردی، به بررسی انواع نیروها، حرکت‌ها و تأثیر آن‌ها بر اجزای مختلف ماشین و طراحی خلاقانه و بهینه‌ی مکانیزم‌ها در زمینه‌های سیستم‌های دینامیکی و کنترل، صنایع خودرو، هوافضا، رباتیک، بیومکانیک، تحلیل و طراحی سیستم‌های مکانیکی و همچنین نانو فناوری، مواد و سایر زمینه‌ها می‌پردازد.دانشجویان در مقطع کارشناسی ارشد گرایش طراحی کاربردی، مستلزم به گذراندن واحدهای درسی تا سقف ۳۲ واحد می‌باشند.

گرایش تبدیل انرژی
رشته مهندسی مکانیک گرایش تبدیل انرژی، به تجزیه‌وتحلیل مسائل مختلف در زمینه‌های گوناگون مانند سیالات، انتقال حرارت، تبدیل انرژی، احتراق، تهویه و محیط‌زیست، هوافضا، علوم دریایی، خودرو و زمینه‌های متعدد دیگر می‌پردازد و همچنین تحلیل و طراحی سیستم‌ها از دیدگاه حرارتی و سیالاتی را مدنظر دارد.دانشجویان در مقطع کارشناسی ارشد گرایش تبدیل انرژی، مستلزم به گذراندن واحدهای درسی تا سقف ۳۲ واحد می‌باشند.

گرایش ساخت و تولید 
هدف این گرایش ترتیب کارشناسانی است که با به کار بردن تکنولوژی مربوط به ابزارشناسی و ابزارسازی، ریخته‌گری، جوشکاری، فرم دادن فلزات و … کارگاه یا کارخانه‌های تولیدی آماده کار در زمینه ساخت و تولید ماشین‌آلات صنایع را طراحی کنند.

گرایش بیومکانیک
بیومکانیک در واقع کاربرد علم مکانیک در بیولوژی (زیست‌شناسی) می‌باشد و در بیومکانیک هدف درک مکانیزم سیستم‌های زنده است. در مورد یک اورگانیزم هم بیومکانیک کمک به درک عملکرد طبیعی آن، تخمین تغییرات در اورگانیزم و پیشنهاد روشهای مصنوعی در مورد آن می‌نماید. گرایش بیومکانیک توانایی طراحی و ساخت تجهیزات و مواد لوازم پزشکی، ایمپلنت‌ها، اورتزها و پروتزهای مناسب و سازگار با بدن موجود زنده‌ را به متخصصان می دهد.

گرایش سیستم محرکه خودرو
در گرایش سیستم محرکه مهندسین در جهت طراحی بهینه موتور برای کاهش مصرف سوخت و بهبود پارامترهای عملکردی موتور نظیر توان و گشتاور تلاش می‌کنند. همچنین سیستم‌های جانبی همچون سیستم­های خنک‌کاری موتور و سیستم‌های تهویه مطبوع خودرو از جمله مواردی است که در فضای رقابتی طراحی باعث چشمگیر شدن ویژگی­های یک سیستم طراحی شده می­گردد. مهندسین خودرو در این گرایش نیاز به تسلط بر مکانیک جریان سیالات و انتقال حرارت ناشی از آن دارند.

سیستم‌های تعلیق ترمز و فرمان
در این گرایش مباحثی مرتبط با سیستم های تعلیق ترمز و فرمان خودرو مورد بررسی قرار می گیرد.  هدف، طراحی کارآمد خودرو از جنبه‌های فرمان پذیری، قابلیت کنترل و پایداری و جذب ارتعاشات و نوسانات جاده می‌باشد.

گرایش سازه بدنه خودرو
در این گرایش از مهندسی مکانیک، هدف تربیت متخصصانی در زمینه‌‌ سازه و بدنه خودرو برای طراحی خودروهایی با عملکرد بهتر در تصادفات، کمترین مقاومت در مقابل جریان هوا و مباحثی شامل مواد بکار رفته در ساخت بدنه خودرو می باشد.

سیستم‌های انرژی و محیط زیست 
هدف تربیت متخصصانی برای طراحی سیستم‌های بهینه مصرف سوخت بر اساس معیارهای اقتصادی می‌باشد. متخصصان این رشته از مهندسی مکانیک با واحدهای مربوط به اقتصادی که می‌گذرانند بحث‌های مکانیکی مورد نیازی که فرا می‌گیرند به طراحی سیستمهای انرژی بر اساس بهینه مصرف انرژی و بهینه آلودگی محیط زیست می‌پردازند.

مهندسی هسته‌ای
هدف تربیت متخصصانی برای طراحی و استفاده از انرژی هسته‌ای است و به ۳ گرایش پرتوپزشکی، طراحی راکتور و چرخ سوخت تقسیم می‌شود که در گرایش راکتور به تکنولوژی تولید سوخت هسته‌ای بر اساس طراحی راکتور مناسب و دینامیک راکتور صورت می‌گیرد. در گرایش چرخه سوخت به فرآیندهای سوخت هسته‌ای از استخراج از معدن تا لحظه‌ای که به سوخت تبدیل می‌شود پرداخته می‌شود و در گرایش پرتوپزشکی به استفاده از انرژی هسته‌ای در کاربردهای پزشکی از جمله MRI و CT scan و … پرداخته می‌شود.

مهندسی دریا 
هدف تربیت متخصصانی است که به طور تخصصی در ارتباط با کشتی و سازه‌های دریایی مثل اسکله‌ها و سکوهای نقتی متحرک مطالعه می‌کنند و طراحی بدنه، استحکام بدنه، سیستم‌های موتور گیربکس، پایداری کشتی در مقابل امواج جانبی کشتی و طراحی مربوط به ناوبری (مسیریابی کشتی) می‌پردازند.

مکاترونیک
مکاترونیک یا مهندسی مکانیک و الکــترونیک تلفیق سه رشته مهندسی مکانیک، مهندسی الکترونیک و مهندسی کامپیوتر است. این رشته سعی بر آن دارد تا نگاهی یکپارچه به سیستم‌های تشکیل شده از اجزای مکانیکی - الکترونیکی - کنترلی و نرم‌افزار داشته باشد. هدف مکاترونیک ایجاد و استفاده از ارتباط داخلیِ میان ‌رشته‌های مهندسی مرتبط با اتوماسیون و خودکارسازی است، تا یک نمایه از کنترلِ پیشرفته‏ را در سیستم‌های ترکیبی به خدمت بگیرد. مهندسی مکاترونیک یک مجموعه بین‌ رشته‌ای تلفیقی از پوشش اهداف مشترک رشته‌های مهندسی مکانیک، مهندسی برق، مهندسی کنترل و مهندسی کامپیوتر پدیدآمده ‌است. هدف مکاترونیک این است که به سیستم‌های ساده‌تر، ارزان‌تر، راحت‌تر و انعطاف‌پذیرتر دست یابیم.


جمع‌بندی 

از بین گرایش های کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک گرایش‌های ساخت تولید، طراحی کاربردی و تبدیل انرژی‌ نسبتاً طرفداران بیشتری دارند و همچنین بازار كار و ظرفیت پذیرش برای این گرایش‌ها بیشتر است.
یک مهندس مکانیک در زمینه های مختلفی فعالیت می کند که از جمله آنها می توان به موارد زیر اشاره کرد: طراحی و ساخت تمامی ماشین آلات و قطعات آنها، ساخت تجهیزات مکانیکی نیروگاههای فسیلی، اتمی، خورشیدی، بادی و آبی همچنین ساخت سیستمهای انتقال و تصفیه آب، طراحی و ساخت تأسیسات حرارتی و برودتی ساختمان ها و اماکن، تجهیزات حمل و نقل زمینی، دریایی و هوایی، ساخت روبات‌ها، آزمایش ماشین‌آلات مختلف از جمله مهارت‌های است که فارغ التحصیلان  کارشناسی ارشد مهندسی مکانیک به آن می‌پردازند.